اشتباهات رایج هنگام آفتاب گرفتن میتوانند باعث آفتابسوختگی، ایجاد لک و پیری زودرس پوست شوند. بسیاری از افراد بدون آگاهی، عادتهایی دارند که به پوستشان آسیب میزند.
در این مقاله یاد میگیرید چه اشتباهاتی سلامت پوست را تهدید میکنند و چگونه با چند اقدام ساده از پوست خود محافظت کنید.
چرا شناخت اشتباهات رایج هنگام آفتاب گرفتن اهمیت دارد؟
پوست اولین سد دفاعی بدن در برابر عوامل محیطی است. اشعههای فرابنفش خورشید (UV) میتوانند به لایههای مختلف پوست نفوذ کرده و به مرور زمان باعث آسیب سلولی شوند. بخشی از این آسیبها بلافاصله به شکل قرمزی یا آفتابسوختگی ظاهر میشوند، اما برخی دیگر ممکن است سالها بعد به صورت چینوچروک، لک یا کاهش انعطافپذیری پوست خود را نشان دهند.
خبر خوب این است که بسیاری از این مشکلات با رعایت چند اصل ساده قابل پیشگیری هستند. بسیاری از افراد بعد از آفتاب گرفتن با مشکلاتی مانند آفتابسوختگی، لک، خشکی و پیری زودرس پوست روبهرو میشوند. اگر این اشتباهات را بشناسید، راحتتر از پوست خود محافظت میکنید.

شتباه اول؛ بدون ضدآفتاب زیر نور خورشید نروید
بزرگترین اشتباه این است که بدون استفاده از ضدآفتاب زیر نور خورشید بروید.
بعضی افراد تصور میکنند ضدآفتاب فقط برای روزهای خیلی گرم یا زمانی که قصد شنا دارند ضروری است، در حالی که اشعه فرابنفش حتی در روزهای ابری نیز به پوست میرسد و میتواند به آن آسیب برساند.
چرا ضدآفتاب ضروری است؟
ضدآفتاب مانند یک لایه محافظ عمل میکند و میزان نفوذ اشعههای UVA و UVB به پوست را کاهش میدهد. این موضوع احتمال بروز موارد زیر را کمتر میکند:
– آفتابسوختگی- ایجاد لکهای پوستی- پیری زودرس- خشکی و التهاب پوست- افزایش خطر برخی سرطانهای پوستی
استفاده از ضدآفتاب باید به بخشی از روتین روزانه مراقبت از پوست تبدیل شود، نه فقط زمانی که به ساحل یا استخر میروید.
اشتباه دوم؛ استفاده از SPF نامناسب
بسیاری از افراد ضدآفتابی انتخاب میکنند که SPF آن با مدت حضورشان در آفتاب یا شرایط محیط هماهنگ نیست.
افرادی که ساعتها در فضای باز هستند، معمولاً به محافظت بیشتری نسبت به کسانی که مدت کوتاهی بیرون از منزل هستند نیاز دارند.
SPF مناسب چقدر است؟
برای استفاده روزمره، اغلب متخصصان استفاده از ضدآفتاب با SPF 30 یا SPF 50 را توصیه میکنند. ضدآفتابهای با SPF بسیار بالا الزاماً محافظت چندبرابری ایجاد نمیکنند، اما برای دستیابی به حداکثر محافظت، باید محصول را به مقدار کافی استفاده کنید و در زمان مناسب آن را تمدید کنید.
همچنین بهتر است ضدآفتابی انتخاب کنید که علاوه بر محافظت در برابر UVB، در برابر اشعه UVA نیز محافظت گسترده (Broad Spectrum) داشته باشد.
اشتباه سوم؛ تمدید نکردن ضدآفتاب
بسیاری از افراد تصور میکنند اگر صبح یکبار ضدآفتاب بزنند، تا پایان روز نیازی به تمدید آن ندارند. این تصور کاملاً اشتباه است.
ضدآفتاب در اثر تعریق، شنا، تماس با لباس یا حتی گذشت زمان، بخشی از اثر محافظتی خود را از دست میدهد.
هر چند ساعت یکبار باید ضدآفتاب را تمدید کنیم؟
اگر در فضای باز هستید، بهتر است ضدآفتاب را هر دو ساعت یکبار تمدید کنید. در صورت شنا کردن یا تعریق زیاد، لازم است بلافاصله پس از خشک کردن پوست، دوباره از ضدآفتاب استفاده کنید.
تمدید منظم ضدآفتاب، به اندازه انتخاب محصول مناسب اهمیت دارد و یکی از مهمترین اصول مراقبت از پوست در برابر نور خورشید محسوب میشود.

اشتباه چهارم؛ استفاده از مقدار کم ضدآفتاب
حتی اگر بهترین ضدآفتاب بازار را تهیه کنید، استفاده از مقدار بسیار کم آن باعث میشود پوست به اندازه کافی محافظت نشود.
بسیاری از افراد برای صرفهجویی یا جلوگیری از احساس سنگینی روی پوست، مقدار کمی از محصول را استفاده میکنند. اگر مقدار کمی ضدآفتاب بزنید، پوستتان از محافظتی که SPF محصول وعده میدهد بهرهمند نمیشود.
چه مقدار ضدآفتاب کافی است؟
برای صورت و گردن معمولاً مقدار تقریبی دو بند انگشت ضدآفتاب توصیه میشود. برای محافظت بهتر، ضدآفتاب را با یک لایه یکنواخت روی تمام قسمتهای بدن که نور خورشید به آنها میتابد پخش کنید.
اشتباه پنجم؛ زیر آفتاب شدید نمانید
بسیاری از افراد بین ساعت ۱۰ صبح تا ۴ بعدازظهر زیر نور خورشید میمانند؛ در حالی که شدت اشعه فرابنفش در این ساعات به بیشترین مقدار خود میرسد و احتمال آسیب به پوست افزایش پیدا میکند.
بهترین زمان برای آفتاب گرفتن
اگر قصد دارید از نور خورشید بهرهمند شوید، بهتر است قبل از ساعت ۱۰ صبح یا بعد از ساعت ۴ عصر این کار را انجام دهید. در این ساعات شدت تابش کمتر است و در کنار استفاده از ضدآفتاب، میتوانید با خطر کمتری در فضای باز حضور داشته باشید.
اشتباه ششم؛ تصور اینکه فقط صورت به ضدآفتاب نیاز دارد
بسیاری از افراد هنگام خروج از منزل تنها روی صورت خود ضدآفتاب میزنند و سایر قسمتهای بدن را فراموش میکنند.
در حالی که گردن، گوشها، دستها، شانهها، بازوها و حتی روی پاها نیز در معرض نور خورشید قرار دارند و ممکن است دچار آفتابسوختگی، لک یا پیری زودرس شوند.
کدام قسمتهای بدن بیشتر فراموش میشوند؟
افراد معمولاً هنگام استفاده از ضدآفتاب این نواحی را فراموش میکنند:
– گوشها
– پشت گردن
– پشت دستها
– روی پاها
– شانهها
– اگر لباس کوتاه میپوشید، پشت زانوها را هم فراموش نکنید.
محافظت از این نواحی به همان اندازه صورت اهمیت دارد و نباید آنها را نادیده بگیرید.

اشتباه هفتم؛ اعتماد به هوای ابری
یکی دیگر از اشتباهات رایج هنگام آفتاب گرفتن این است که افراد در روزهای ابری از ضدآفتاب استفاده نمیکنند.
ابرها مانع عبور کامل اشعه فرابنفش نمیشوند و بخش قابل توجهی از اشعه UV همچنان به سطح زمین میرسد.به همین دلیل، حتی روزهای ابری هم میتوانند به پوست آسیب بزنند.
به همین علت، توصیه میشود در تمام روزهایی که مدت قابل توجهی در فضای باز هستید، از ضدآفتاب استفاده کنید.
اشتباه هشتم؛ استفاده از ضدآفتاب تاریخگذشته یا نگهداری نادرست آن
ضدآفتاب نیز مانند سایر محصولات مراقبت از پوست، تاریخ انقضا دارد.اگر از ضدآفتاب تاریخگذشته استفاده کنید یا آن را برای مدت طولانی داخل خودروی داغ یا زیر نور مستقیم خورشید بگذارید، محصول بخش زیادی از اثربخشی خود را از دست میدهد.
چگونه از ضدآفتاب نگهداری کنیم؟
برای حفظ کیفیت محصول:
– ضدآفتاب را در محیطی خنک و دور از نور مستقیم خورشید نگه دارید.
– ضدآفتاب را داخل خودروی داغ رها نکنید.
– قبل از هر بار استفاده، تاریخ انقضای محصول را بررسی کنید.
– اگر رنگ، بو یا بافت محصول تغییر کرد، از مصرف آن خودداری کنید.
اشتباه نهم؛ فکر نکنید برنزه شدن نشانه سلامت پوست است.
رنگ برنزه برای بسیاری از افراد جذاب است، اما باید بدانیم که برنزه شدن در واقع واکنش دفاعی پوست به آسیب ناشی از اشعه فرابنفش است.
وقتی پوست در معرض اشعه UV قرار میگیرد، برای محافظت از سلولهای خود ملانین بیشتری تولید میکند و در نتیجه رنگ آن تیرهتر میشود. بنابراین برنزه شدن به معنای مقاومتر یا سالمتر شدن پوست نیست.
آیا میتوان با ضدآفتاب هم برنزه شد؟
بله. استفاده از ضدآفتاب مانع برنزه شدن تدریجی پوست نمیشود، بلکه از شدت آسیب ناشی از نور خورشید میکاهد. اگر قصد دارید زمان زیادی در فضای باز سپری کنید، استفاده از ضدآفتاب همچنان ضروری است؛ حتی اگر هدفتان برنزه شدن باشد.

اشتباه دهم؛ بیتوجهی به علائم هشداردهنده آفتابسوختگی
بعضی افراد با وجود قرمزی یا سوزش پوست، زیر نور خورشید میمانند و همین کار آسیب پوستی را بیشتر میکند. این کار شدت آسیب پوستی را بیشتر میکند.
اگر بعد از آفتاب گرفتن پوستتان قرمز شد، درد داشت، تاول زد یا سوزش پیدا کرد، سریع به یک محل سایه بروید، پوست را خنک کنید و از مرطوبکننده یا ژل آلوئهورا کمک بگیرید. در موارد شدید یا همراه با تب و علائم عمومی، مراجعه به پزشک ضروری است.
اشتباه یازدهم؛ فراموش کردن مراقبت از پوست بعد از آفتاب گرفتن
بعد از پایان آفتاب گرفتن هم از پوست خود مراقبت کنید تا رطوبت طبیعی آن حفظ شود و سریعتر آرامش پیدا کند.گرما، تعریق و اشعه فرابنفش میتوانند باعث کاهش رطوبت پوست و ایجاد التهاب شوند.
بعد از آفتاب گرفتن چه کارهایی انجام دهیم؟
برای کمک به بازسازی پوست، این نکات را رعایت کنید:
– با آب ولرم دوش بگیرید.
– از مرطوبکننده یا ژل آلوئهورا استفاده کنید.
– آب کافی بنوشید.
– چند روز از لایهبردارهای قوی استفاده نکنید.
بعد از پایان آفتاب گرفتن هم از پوست خود مراقبت کنید تا رطوبت طبیعی آن حفظ شود و سریعتر آرامش پیدا کند.
این اقدامات ساده میتوانند روند ترمیم پوست را سرعت ببخشند و از خشکی و پوستهپوسته شدن جلوگیری کنند.

اشتباه دوازدهم؛ بیتوجهی به نوع پوست هنگام انتخاب ضدآفتاب
همه ضدآفتابها برای همه افراد مناسب نیستند. بسیاری از افراد هنگام خرید ضدآفتاب، نوع پوست خود را در نظر نمیگیرند. همین موضوع باعث میشود محصول انتخابی عملکرد مطلوبی نداشته باشد.
انتخاب ضدآفتاب بر اساس نوع پوست
– پوست چرب: ضدآفتابهای فاقد چربی (Oil-Free) یا با بافت ژل و فلوئید.- پوست خشک: ضدآفتابهای کرمی با ترکیبات آبرسان.- پوست حساس: محصولات بدون عطر و الکل و با ترکیبات ملایم.- پوست مختلط: فرمولاسیون سبک با جذب سریع که باعث براق شدن پوست نشود.
اگر ضدآفتاب متناسب با نوع پوست انتخاب شود، استفاده روزانه از آن نیز راحتتر خواهد بود.
چکلیست آفتاب گرفتن ایمن
قبل از اینکه زیر نور خورشید بروید، این موارد را بررسی کنید:
ضدآفتاب مناسب با SPF 30 یا بالاتر استفاده کردهام.
ضدآفتاب را ۱۵ تا ۲۰ دقیقه قبل از خروج از منزل زدهام.
تمام قسمتهای در معرض آفتاب، از جمله گردن، گوشها و دستها را پوشش دادهام.
کلاه لبهدار و عینک آفتابی همراه دارم.
در ساعات اوج تابش (۱۰ صبح تا ۴ عصر) زیر نور مستقیم خورشید نمیمانم.
بطری آب همراهم است تا بدن دچار کمآبی نشود.
چگونه از اشتباهات رایج هنگام آفتاب گرفتن جلوگیری کنیم؟
اگر اصول مراقبت از پوست را رعایت کنید، آفتاب گرفتن میتواند بخشی از یک سبک زندگی سالم باشد. همانطور که در این مقاله خواندید، بیشتر افراد با اشتباهاتی مانند استفاده نکردن از ضدآفتاب، تمدید نکردن آن، حضور در ساعات اوج تابش، فراموش کردن محافظت از سایر قسمتهای بدن یا انتخاب محصول نامناسب، به پوست خود آسیب میزنند.
با رعایت چند نکته ساده میتوانید از فواید نور خورشید بهرهمند شوید و در عین حال احتمال آفتابسوختگی، ایجاد لک، پیری زودرس و سایر آسیبهای پوستی را تا حد زیادی کاهش دهید.
به یاد داشته باشید که مراقبت از پوست تنها به فصل تابستان محدود نمیشود. استفاده روزانه از ضدآفتاب، حتی در روزهای ابری یا زمانی که مدت کوتاهی در فضای باز هستید، یکی از بهترین سرمایهگذاریها برای حفظ سلامت و شادابی پوست در سالهای آینده است.
استفاده نکردن از ضدآفتاب یا تمدید نکردن آن، یکی از رایجترین و مهمترین اشتباهاتی است که میتواند باعث آسیب جدی به پوست شود.
بله. اشعه فرابنفش از ابرها عبور میکند و همچنان میتواند به پوست آسیب برساند.
معمولاً قبل از ساعت ۱۰ صبح و بعد از ساعت ۴ عصر، زیرا شدت اشعه UV در این ساعات کمتر است.
اگر در فضای باز هستید، هر دو ساعت یکبار و همچنین بعد از شنا یا تعریق شدید، ضدآفتاب را تمدید کنید.
خیر. ضدآفتاب روند برنزه شدن را کاملاً متوقف نمیکند، بلکه از پوست در برابر آسیبهای ناشی از اشعههای UVA و UVB محافظت میکند.