اگر چندین محصول مراقبت از پوست دارید اما نمی‌دانید اول سرم استفاده کنید یا آبرسان، تونر را قبل از سرم بزنید یا بعد از آن، مرطوب‌کننده در کدام مرحله قرار می‌گیرد و ضدآفتاب را چه زمانی استفاده کنید، تنها نیستید. یکی از رایج‌ترین پرسش‌ها در مورد مراقبت از پوست، ترتیب استفاده از محصولات مراقبت از پوست است.
ترتیب استفاده از محصولات پوستی می‌تواند روی عملکرد روتین و میزان تحریک پوست تأثیر داشته باشد. البته داشتن تعداد زیادی محصول به معنی داشتن یک روتین بهتر نیست. یک روتین مناسب باید متناسب با نوع پوست، نیازهای پوستی و ترکیبات محصولاتی که استفاده می‌کنید انتخاب شود.
به‌طور کلی، در روتین صبح ابتدا پوست پاکسازی می‌شود، سپس در صورت نیاز از تونر، سرم یا محصولات درمانی استفاده می‌شود و در ادامه آبرسان یا مرطوب‌کننده و در نهایت ضدآفتاب قرار می‌گیرد. در روتین شب نیز بعد از پاک کردن آرایش یا ضدآفتاب در صورت نیاز، پوست شسته می‌شود و سپس محصولات درمانی و مرطوب‌کننده مورد استفاده قرار می‌گیرند.
یک اصل ساده این است که معمولاً محصولات را از مرحله پاکسازی و محصولات سبک‌تر به سمت محصولات سنگین‌تر استفاده کنیم. با این حال، اگر از داروهای موضعی یا محصولات درمانی خاص استفاده می‌کنید، دستور مصرف همان محصول یا توصیه پزشک باید در اولویت باشد.
چرا ترتیب استفاده از محصولات پوستی مهم است؟
وقتی چند محصول مختلف را پشت سر هم روی پوست قرار می‌دهید، ترتیب استفاده می‌تواند روی نحوه تماس محصولات با پوست و تحمل‌پذیری آنها تأثیر بگذارد.
برای مثال، اگر ابتدا یک کرم بسیار سنگین روی پوست بزنید و بعد بخواهید از یک سرم سبک استفاده کنید، این ترتیب معمولاً منطقی نیست. از طرف دیگر، استفاده همزمان از چند ماده فعال مانند رتینول، اسیدهای لایه‌بردار و محصولات ضدجوش می‌تواند احتمال خشکی و تحریک پوست را افزایش دهد.
به همین دلیل، یک روتین پوستی خوب الزاماً روتین طولانی و چندمرحله‌ای نیست. در بسیاری از افراد، یک روتین ساده و منظم می‌تواند انتخاب مناسب‌تری باشد.
آکادمی پوست آمریکا نیز توصیه می‌کند از استفاده همزمان تعداد زیادی محصول فعال خودداری شود، زیرا این کار می‌تواند باعث تحریک پوست شود.
ترتیب روتین پوستی صبح
روتین صبح معمولاً با پاکسازی پوست شروع می‌شود و در پایان به استفاده از ضدآفتاب می‌رسد. بسته به نوع پوست و محصولاتی که استفاده می‌کنید، ممکن است بعضی از مراحل برای شما ضروری نباشند.
شوینده صورت
اولین مرحله روتین صبح، پاکسازی پوست است. یک شوینده مناسب باید آلودگی‌ها، چربی اضافی و باقی‌مانده محصولات شب قبل را از سطح پوست پاک کند، بدون اینکه باعث خشکی یا تحریک بیش از حد شود.
برای شست‌وشوی صورت بهتر است از آب ولرم استفاده کنید و شوینده را با نوک انگشتان و به‌آرامی روی پوست پخش کنید. مالش شدید یا استفاده مداوم از اسکراب‌های خشن می‌تواند پوست را تحریک کند.
اگر پوست بسیار خشک یا حساس دارید، ممکن است لازم نباشد صبح‌ها از شوینده قوی استفاده کنید. انتخاب شوینده باید با نوع پوست و میزان چربی آن هماهنگ باشد.
تونر؛ مرحله‌ای اختیاری
بعد از شست‌وشوی صورت، در صورت استفاده از تونر می‌توانید آن را در این مرحله قرار دهید. با این حال، تونر یک محصول ضروری برای همه افراد نیست.
برخی تونرها برای آبرسانی طراحی شده‌اند و برخی دیگر حاوی ترکیبات فعال هستند. بنابراین بهتر است قبل از خرید تونر، ابتدا نیاز پوست خود را مشخص کنید.
اگر پوست خشک یا حساس دارید، تونرهای حاوی ترکیبات تحریک‌کننده یا الکل ممکن است برای شما مناسب نباشند. در واقع، صرفاً به دلیل اینکه تونر در بسیاری از روتین‌های پوستی دیده می‌شود، نیازی نیست همه افراد از آن استفاده کنند.
سرم یا محصول درمانی
بعد از پاکسازی پوست، می‌توانید از سرمی استفاده کنید که برای نیاز اصلی پوستتان انتخاب شده است.
برای مثال، سرم‌های آبرسان می‌توانند برای پوست کم‌آب مفید باشند. نیاسینامید در بسیاری از روتین‌های پوست چرب و مستعد جوش استفاده می‌شود. ویتامین C معمولاً به عنوان یک ترکیب آنتی‌اکسیدانی در روتین صبح مورد استفاده قرار می‌گیرد و برخی سرم‌ها نیز با هدف کمک به بهبود ظاهر لک و ناهمگونی رنگ پوست طراحی شده‌اند.
نکته مهم این است که استفاده از چند سرم به‌صورت همزمان لزوماً نتیجه بهتری ایجاد نمی‌کند. اگر چند محصول فعال دارید، بهتر است آنها را به‌تدریج و با برنامه‌ای مشخص وارد روتین کنید تا احتمال تحریک پوست کاهش پیدا کند.
آبرسان یا مرطوب‌کننده
بعد از سرم، نوبت آبرسان یا مرطوب‌کننده است. البته این دو اصطلاح همیشه به یک محصول واحد اشاره نمی‌کنند.
محصولات آبرسان معمولاً با هدف افزایش آب موجود در لایه‌های سطحی پوست طراحی می‌شوند، در حالی که مرطوب‌کننده‌ها بیشتر به حفظ رطوبت و تقویت سد پوستی کمک می‌کنند. البته بسیاری از محصولات امروزی می‌توانند هر دو نقش را تا حدی داشته باشند.
اگر پوستتان احساس کشیدگی، خشکی یا کم‌آبی دارد، این مرحله اهمیت بیشتری پیدا می‌کند. از طرف دیگر، پوست چرب نیز می‌تواند به مرطوب‌کننده نیاز داشته باشد و چرب بودن پوست به معنی حذف کامل این مرحله نیست.
در جوزای بنفش نیز دسته‌های جداگانه‌ای برای آبرسان و مرطوب‌کننده وجود دارد که می‌توان آنها را متناسب با نوع پوست و نیاز آن بررسی کرد.
ضدآفتاب؛ مهم‌ترین مرحله روتین صبح
ضدآفتاب معمولاً آخرین مرحله مراقبت از پوست در صبح است و قبل از آرایش استفاده می‌شود.
استفاده روزانه از ضدآفتاب برای محافظت از پوست در برابر اشعه فرابنفش اهمیت زیادی دارد. آکادمی پوست آمریکا استفاده از ضدآفتاب با محافظت وسیع‌الطیف و SPF 30 یا بالاتر را توصیه می‌کند.
بنابراین، اگر بخواهیم روتین صبح را ساده کنیم، ابتدا صورت را با شوینده مناسب تمیز می‌کنیم، در صورت نیاز از تونر استفاده می‌کنیم، سپس سرم یا محصول درمانی را روی پوست قرار می‌دهیم و بعد از آن آبرسان یا مرطوب‌کننده استفاده می‌شود. در پایان نیز ضدآفتاب روی پوست قرار می‌گیرد.
در سایت جوزای بنفش می‌توانید دسته اختصاصی ضدآفتاب را نیز برای انتخاب محصول متناسب با نیاز پوست بررسی کنید.
ترتیب روتین پوستی شب
روتین شب با روتین صبح کمی تفاوت دارد. در شب دیگر نیازی به ضدآفتاب ندارید و می‌توانید تمرکز بیشتری روی پاکسازی پوست و استفاده از محصولات درمانی داشته باشید.
پاک کردن آرایش و ضدآفتاب
اگر در طول روز آرایش کرده‌اید یا از ضدآفتاب و محصولات مقاوم در برابر آب استفاده کرده‌اید، بهتر است قبل از شست‌وشوی صورت، آنها را پاک کنید.
برای این کار می‌توان از میسلار واتر، پاک‌کننده آرایش یا پاک‌کننده‌های روغنی استفاده کرد. انتخاب محصول به نوع پوست و محصولاتی که در طول روز استفاده کرده‌اید بستگی دارد.
شوینده صورت
بعد از پاک کردن آرایش و سایر محصولات، نوبت به شوینده صورت می‌رسد. این مرحله، پاکسازی اصلی پوست است و به حذف باقی‌مانده آلودگی، چربی، آرایش و ضدآفتاب کمک می‌کند.
اگر از پاک‌کننده اولیه استفاده کرده‌اید و سپس صورت را با شوینده شسته‌اید، در واقع از روش پاکسازی دو مرحله‌ای یا Double Cleansing استفاده کرده‌اید. این روش برای همه افراد ضروری نیست و نباید باعث خشکی یا تحریک پوست شود.
تونر؛ در صورت نیاز
اگر تونر بخشی از روتین شماست، می‌توانید بعد از شست‌وشوی صورت از آن استفاده کنید. اما مانند روتین صبح، تونر مرحله‌ای اختیاری است.
اگر بعد از استفاده از تونر احساس سوزش، خشکی یا کشیدگی دارید، بهتر است مصرف آن را متوقف کنید و محصول دیگری را که با نوع پوستتان سازگارتر است انتخاب کنید.
رتینول و محصولات درمانی را چه زمانی استفاده کنیم؟
رتینول یکی از ترکیباتی است که معمولاً در روتین شب استفاده می‌شود. با این حال، صرفاً به دلیل محبوب بودن رتینول نباید آن را بدون توجه به نیاز پوست وارد روتین کرد.
رتینول و سایر رتینوئیدها می‌توانند در بعضی افراد باعث خشکی، قرمزی و تحریک پوست شوند. به همین دلیل، معمولاً توصیه می‌شود استفاده از آنها به‌تدریج شروع شود و همزمان چند ماده فعال جدید وارد روتین نشود.
اگر از رتینوئید تجویزی یا یک محصول درمانی استفاده می‌کنید، دستور پزشک یا بروشور محصول بر قواعد عمومی ترتیب روتین پوستی اولویت دارد.
همچنین در صورت استفاده از رتینوئیدها، محافظت روزانه در برابر نور خورشید اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.
لایه‌بردارها در کجای روتین پوستی قرار می‌گیرند؟
محصولات لایه‌بردار مانند AHA و BHA معمولاً بعد از پاکسازی پوست و قبل از محصولات بعدی استفاده می‌شوند. اما در مورد لایه‌بردارها، تعداد دفعات استفاده و ترکیب آنها با سایر مواد فعال اهمیت بسیار زیادی دارد.
استفاده بیش از حد از لایه‌بردارها می‌تواند باعث خشکی، قرمزی و تحریک پوست شود. بنابراین استفاده همزمان از چند محصول قوی لایه‌بردار و درمانی همیشه ایده خوبی نیست.
برای مثال، اگر یک شب از یک لایه‌بردار قوی استفاده می‌کنید، بهتر است بدون برنامه مشخص همان شب رتینول و چند محصول فعال دیگر را نیز روی پوست قرار ندهید.
هدف از لایه‌برداری، آسیب زدن به پوست نیست. اگر بعد از استفاده از محصول لایه‌بردار دچار سوزش شدید، قرمزی یا خشکی قابل توجه می‌شوید، احتمالاً میزان یا دفعات استفاده برای پوست شما زیاد است.
کرم دور چشم را چه زمانی استفاده کنیم؟
کرم دور چشم یک مرحله اختیاری در روتین پوستی است و همه افراد الزاماً به یک محصول اختصاصی برای این ناحیه نیاز ندارند.
اگر از کرم دور چشم استفاده می‌کنید، معمولاً می‌توان آن را بعد از سرم یا محصول درمانی و قبل از مرطوب‌کننده استفاده کرد. البته همیشه باید دستور مصرف خود محصول را نیز بررسی کنید.
بعضی مرطوب‌کننده‌ها نیز برای استفاده در اطراف چشم مناسب هستند، اما نباید هر محصولی را بدون بررسی دستور مصرف روی این ناحیه حساس استفاده کرد.
مرطوب‌کننده؛ آخرین مرحله روتین شب
مرطوب‌کننده معمولاً یکی از آخرین مراحل روتین شب است. این محصولات به حفظ رطوبت پوست و کاهش خشکی و احساس کشیدگی کمک می‌کنند.
پوست چرب نیز ممکن است به مرطوب‌کننده نیاز داشته باشد. در چنین شرایطی بهتر است به جای حذف کامل مرطوب‌کننده، محصولی با بافت مناسب و متناسب با نوع پوست انتخاب شود.
هدف از مرطوب‌کننده این نیست که پوست را چرب‌تر کند؛ بلکه انتخاب محصول مناسب می‌تواند به حفظ تعادل رطوبت و عملکرد بهتر سد پوستی کمک کند.
اگر فقط سه محصول داشته باشیم، چه روتینی مناسب است؟
برای داشتن یک روتین پوستی مناسب، لازم نیست از ابتدا تعداد زیادی محصول خریداری کنید. اگر بخواهید یک روتین ساده و قابل اجرا داشته باشید، می‌توانید صبح صورت خود را با یک شوینده مناسب تمیز کنید، سپس از مرطوب‌کننده و در پایان از ضدآفتاب استفاده کنید.
در شب نیز پاکسازی پوست و استفاده از مرطوب‌کننده می‌تواند پایه یک روتین ساده باشد.
بعد از اینکه این روتین پایه را به‌طور منظم انجام دادید، می‌توانید بر اساس نیاز پوست خود یک محصول هدفمند به آن اضافه کنید. برای مثال، اگر مشکل اصلی شما آکنه، لک، خشکی یا علائم پیری است، می‌توان محصولی را برای همان نیاز انتخاب کرد.
این روش معمولاً بهتر از آن است که چندین محصول مختلف را به‌صورت همزمان خریداری و استفاده کنید.
اشتباهات رایج در ترتیب استفاده از محصولات پوستی
یکی از اشتباهات رایج، استفاده از ضدآفتاب قبل از سایر محصولات مراقبت از پوست است. ضدآفتاب معمولاً باید در پایان روتین صبح و قبل از آرایش استفاده شود.
اشتباه دیگر، استفاده همزمان از چند ماده فعال است. ترکیب تعداد زیادی محصول فعال می‌تواند احتمال تحریک، خشکی و قرمزی پوست را افزایش دهد.
بعضی افراد نیز تصور می‌کنند هرچه تعداد مراحل روتین بیشتر باشد، نتیجه بهتر خواهد بود. در حالی که یک روتین ۱۰ مرحله‌ای الزاماً بهتر از یک روتین سه یا چهار مرحله‌ای نیست. انتخاب محصولات مناسب و استمرار در استفاده از آنها اهمیت بیشتری دارد.
حذف مرطوب‌کننده به دلیل چرب بودن پوست نیز یکی دیگر از اشتباهات رایج است. پوست چرب هم به حفظ رطوبت نیاز دارد و بهتر است محصولی با بافت مناسب برای این نوع پوست انتخاب شود.
لایه‌برداری بیش از حد نیز می‌تواند به جای بهتر کردن پوست، باعث آسیب به سد پوستی شود. قرمزی و سوزش شدید نشانه اثرگذاری بیشتر محصول نیست.
آیا باید بین محصولات پوستی فاصله زمانی بگذاریم؟
در بیشتر موارد لازم نیست بین هر دو محصول پوستی چندین دقیقه فاصله ایجاد کنید.
مهم‌تر از زمان دقیق انتظار، این است که محصول به‌درستی روی پوست پخش شود و قبل از استفاده از مرحله بعد، تا حد مناسبی جذب یا روی پوست قرار گرفته باشد.
البته اگر روی محصول دستور خاصی برای مدت تماس، شست‌وشو یا فاصله زمانی نوشته شده است، همان دستور باید رعایت شود.
همچنین در مورد برخی داروهای موضعی یا محصولات درمانی، زمان و روش استفاده ممکن است با ترتیب عمومی روتین پوستی متفاوت باشد.
بهترین ترتیب محصولات مراقبت از پوست برای هر فرد چیست؟
هیچ ترتیب یکسانی وجود ندارد که برای تمام افراد مناسب باشد.
پوست خشک، چرب، مختلط، حساس و مستعد آکنه نیازهای متفاوتی دارند. حتی دو نفر با نوع پوست مشابه نیز ممکن است به دلیل تفاوت در شرایط پوستی، داروها و محصولات مورد استفاده، روتین متفاوتی داشته باشند.
به همین دلیل بهتر است به جای خرید تعداد زیادی محصول، ابتدا نیاز اصلی پوست خود را مشخص کنید. سپس می‌توانید محصولات را به‌تدریج وارد روتین کنید و واکنش پوست را بررسی کنید.
اگر پوست شما دچار آکنه شدید، التهاب مداوم، قرمزی قابل توجه، لک مقاوم یا علائم غیرمعمول است، بهتر است به جای تغییر مداوم محصولات، برای ارزیابی دقیق‌تر با متخصص پوست مشورت کنید.
یک روتین ساده صبح و شب چگونه است؟
اگر بخواهیم تمام این مطالب را به شکل ساده خلاصه کنیم، روتین صبح می‌تواند با شوینده صورت شروع شود. بعد از آن، در صورت نیاز تونر و سپس سرم یا محصول درمانی استفاده می‌شود. در ادامه آبرسان یا مرطوب‌کننده قرار می‌گیرد و در پایان ضدآفتاب استفاده می‌شود.
در شب، اگر آرایش یا ضدآفتاب مقاوم روی پوست دارید، ابتدا باید آنها را پاک کنید. سپس صورت با شوینده شسته می‌شود. در صورت نیاز می‌توان از تونر استفاده کرد و بعد از آن محصول درمانی، سرم یا رتینول طبق برنامه مورد استفاده قرار می‌گیرد. در پایان نیز مرطوب‌کننده استفاده می‌شود.
این ترتیب یک چارچوب عمومی است و بسته به نوع پوست، ترکیبات محصول و درمان‌های پوستی می‌تواند تغییر کند.
جمع‌بندی
ترتیب استفاده از محصولات مراقبت از پوست در نگاه اول ممکن است پیچیده به نظر برسد، اما در واقع می‌توان آن را بسیار ساده کرد.
در روتین صبح، پاکسازی پوست در ابتدا قرار می‌گیرد و سپس بر اساس نیاز پوست می‌توان از تونر، سرم و محصولات درمانی استفاده کرد. پس از آن آبرسان یا مرطوب‌کننده و در نهایت ضدآفتاب استفاده می‌شود.
در روتین شب نیز ابتدا آرایش و ضدآفتاب در صورت نیاز پاک می‌شوند و سپس پوست با شوینده تمیز می‌شود. بعد از آن می‌توان از محصولات درمانی مانند رتینول یا سرم‌های مناسب استفاده کرد و در پایان مرطوب‌کننده را روی پوست قرار داد.
تونر، کرم دور چشم، لایه‌بردار و سایر محصولات نیز بسته به نیاز پوست می‌توانند بخشی از روتین باشند، اما استفاده از همه این محصولات برای همه افراد ضروری نیست.
در نهایت، داشتن یک روتین طولانی هدف اصلی نیست. انتخاب محصولات مناسب، استفاده صحیح از آنها، جلوگیری از ترکیب بی‌رویه مواد فعال و مهم‌تر از همه استمرار در مراقبت از پوست، اهمیت بیشتری دارد.
برای انتخاب محصولات مناسب می‌توانید دسته‌های مختلف شوینده صورت، آبرسان، مرطوب‌کننده، محصولات ضدجوش، ضدلک، لایه‌بردار و ضدآفتاب را در جوزای بنفش بررسی کنید.
سوالات متداول
آیا اول آبرسان بزنیم یا مرطوب‌کننده؟
اگر هر دو محصول را در روتین خود دارید، معمولاً محصول سبک‌تر مانند آبرسان قبل از مرطوب‌کننده استفاده می‌شود. با این حال، بافت و فرمولاسیون محصول نیز اهمیت دارد و بعضی محصولات می‌توانند همزمان نقش آبرسان و مرطوب‌کننده داشته باشند.
ضدآفتاب قبل از مرطوب‌کننده است یا بعد از آن؟
ضدآفتاب معمولاً آخرین مرحله روتین مراقبت از پوست در صبح است و بعد از محصولات مراقبتی مانند سرم و مرطوب‌کننده استفاده می‌شود. اگر آرایش می‌کنید، ضدآفتاب قبل از آرایش قرار می‌گیرد.
رتینول را صبح استفاده کنیم یا شب؟
رتینول معمولاً در روتین شب استفاده می‌شود. این ترکیب ممکن است باعث خشکی و تحریک پوست شود، بنابراین بهتر است استفاده از آن به‌تدریج شروع شود و در صورت داشتن شرایط پوستی خاص، دستور پزشک یا محصول در اولویت قرار گیرد.
تونر ضروری است؟
خیر. تونر برای همه افراد ضروری نیست. بعضی تونرها برای آبرسانی و بعضی برای اهداف درمانی طراحی شده‌اند و انتخاب آنها باید بر اساس نیاز پوست انجام شود.
چند محصول مراقبت از پوست لازم است؟
برای شروع، یک روتین ساده شامل شوینده، مرطوب‌کننده و ضدآفتاب می‌تواند پایه مناسبی باشد. سپس بر اساس نیاز پوست می‌توان محصولات هدفمند دیگری مانند سرم، محصول ضدجوش، ضدلک یا رتینول را اضافه کرد.
آیا می‌توان هر شب از لایه‌بردار استفاده کرد؟
برای همه افراد مناسب نیست. دفعات مناسب استفاده به نوع لایه‌بردار، غلظت محصول و شرایط پوست بستگی دارد. استفاده بیش از حد از لایه‌بردار می‌تواند باعث خشکی، قرمزی و تحریک پوست شود.
آیا پوست چرب به مرطوب‌کننده نیاز دارد؟
بله. چرب بودن پوست به معنی بی‌نیازی از مرطوب‌کننده نیست. بهتر است برای پوست چرب محصولی با بافت مناسب انتخاب شود که احساس سنگینی و چربی اضافی روی پوست ایجاد نکند.
آیا روتین پوستی ۱۰ مرحله‌ای بهتر از روتین ساده است؟
خیر. تعداد بیشتر محصولات لزوماً به معنی نتیجه بهتر نیست. برای بسیاری از افراد، یک روتین ساده و منظم که شامل پاکسازی، مرطوب‌کنندگی و محافظت در برابر آفتاب باشد، می‌تواند پایه مناسبی ایجاد کند.
بین محصولات پوستی چقدر باید فاصله بگذاریم؟
در بیشتر موارد نیازی به چند دقیقه انتظار بین هر محصول نیست. کافی است محصول به‌درستی روی پوست پخش شود و سپس مرحله بعدی انجام شود. البته اگر محصول دستور خاصی درباره زمان انتظار یا شست‌وشو دارد، باید همان دستور رعایت شود.
